Amerika Birleşik Devletleri Nebraska Dedektiflik Yasası

435. BAP – ÖZEL DEDEKTİFLİK LİSAN SLANDIRMA KANUNU

Aşağıda Özel Dedektifler, Sivil Araştırmacı ve Özel Dedektiflik Bürolarına İlişkin Esas ve Yönetmelikler yer almaktadır.

1. Bölüm – TANIMLAR

1. Kanun ile Nebraska Değişik Kanunu Maddeler 72-3201 ila 71-3213 arası hükümler kastedilmektedir.
2. Gizli hizmet ya da özel koruma ve kollama mesleği genel manada soruşturma işini, üniforma giyilmeksizin güvenlik sağlama hizmetlerini, gözetim ve takip hizmetlerini, kayıp şahısların yerlerini bulma ve özgeçmiş denetimlerini ifade ve anlamı dâhilinde ihtiva eder.
3. Sekreter ile Eyalet Genel Sekreteri kastedilmektedir.
4. Şahıs işletmesi, yanında başka hiçbir temsilci ya da personeli bulunmaksızın tek başına bir özel dedektiflik işletmesine sahip olup bu işle iştigal eden bir ferdi ifade etmekte olup, kısmen ya da tamamen bir şirket, limitet şirket, firma, dernek, ortaklık, sınırlı sorumlu şirket ya da sair tüzel kişi tarafından malik olunan ya da işletilen herhangi bir özel dedektiflik işletmesini anlamı dâhilinde barındırmaz.
5. Sivil Araştırmacı özel dedektiften farklı olup, kendisini teşhis ve tespite imkân veren herhangi bir üniforma ya da yeknesak kıyafet giymeksizin bir özel dedektiflik bürosunun personeli olarak bu büro nam ve hesabına özel dedektiflik meslek ve iştigali kapsamı dâhilindeki işlerin tümünden ya da salt soruşturmaya yönelik faaliyetlerden oluşan hizmetler ifa eden bireyi ifade ve ihtiva eder.
6. Özel Dedektif, herhangi bir işverenin yardımı olmaksızın, özel dedektiflik mesleğini şahıs işletmesi sahibi sıfatıyla tamamen kendi nam ve hesabına icra eden herhangi bir bireydir.
7. Özel Dedektiflik Bürosu, özel dedektiflik işiyle iştigal etmekle birlikte, özel dedektif ya da sivil araştırmacı tariflerine girmeyen herhangi bir kişidir.

Açıklama: Nebraska Değişik Kanunu Madde 71-3201

2.     Bölüm – ÖZEL DEDEKTİFLİK MESLEĞİ

1. Bu kanunda güdülen amaçlarla, kişinin özel dedektiflik iş ve mesleği ile iştigal eden şahıs olarak kendisini tanıtıp faaliyette bulunması, o kişinin;

• Özel dedektiflik hizmetleri, gizli hizmetler ya da özel koruma ve kollama hizmetleri arzına ilişkin reklâmlar yapması,
•  şahsen ya da bir kuruma bağlı olarak özel dedektiflik hizmetleri, gizli hizmetler ya da özel koruma ve kollama hizmetleri arz ettiğini bildirir kırtasiye ve sarf malzemeleri ya da mektupluk başlıklardan faydalanarak hazırlayacağı kartvizitleri dağıtması;
• Özel dedektiflik hizmetleri, gizli hizmetler ya da özel koruma ve kollama hizmetleri vermek üzere müşteri araması, onlarla temasa geçmesi anlamına gelir.

1. Bu eyalet sınırları dâhilinde yapılacak reklâmlar ile basılıp dağıtılacak mahalli yayınlarda başvuru formunda belirlenen şekle birebir uyulması esastır.

• Özel dedektiflik büro ve firmalarınca yapılacak reklâmlarda, öncelikle bir özel dedektiflik bürosu açma ve işletme lisansına sahip olma şartı aranır.
• Özel dedektiflerce yapılacak reklâm ve ilanlarda, bireyin özel dedektiflik iş ve mesleğini ferdi olarak yaptığı vurgulanmalıdır.
• Sivil Araştırmacılar sadece bünyesinde istihdam edildikleri bir özel dedektiflik bürosunun çalışanları, personel mensupları olarak reklâm yapabilirler.

Açıklama: Nebraska Değişik Kanunu Madde 71-3201 ve 71-3202.

3.Bölüm – BAŞVURU DİLEKÇELERİ VE DİĞER FORMLAR

1. Bu Kanun uyarınca lisans verilebilmesi için aşağıdaki formların doldurularak ibrazı zorunludur:

(Örnek)

• Sivil araştırmacı ya da özel dedektiflik lisansı (A) Başvuru Dilekçesi
• Özel Dedektiflik lisansı (B) Başvuru Dilekçesi
• Parmak İzi Kartı (C)
• Bilgi İfşaat Formu (D)
• Teminat Formu (E)
• Sivil araştırmacı ya da özel dedektiflik lisansı yenileme formu (F)
• Özel dedektiflik bürosu lisans yenileme formu (G)
• Parmak İzi Kartlarının Kullanımına İlişkin Talimatlar (H)

Bu maddede sayılan ve örnekleri ekte yer alan formlar Kanun uyarınca lisans başvurusunda bulunan tüm başvuru sahiplerine verilecek ve işbu esas ve yönetmelikleri metninde yapılan göndermeler yoluyla içerecektir.

Açıklama: Nebraska Değişik Kanunu Maddeler 71-3205; 71-3207; 71-3208

4.Bölüm – LİSANS BAŞVURUSU KRİTERLERİ

1. Eyalet Genel Sekreterliğinde değerlendirilmeden önce her özel dedektiflik, özel dedektiflik bürosu ya da sivil araştırmacılık lisans başvuru dilekçesi içeriğinde aşağıdaki bilgilerin verilmesi ve dilekçenin aşağıda belirtilen şekil ve içerik kriterlerini karşılaması esastır:

• Başvuru formu / formları üzerindeki tüm sorular eksiksiz yanıtlanmalıdır.
• Her türlü lisans ve soruşturma harçları baştan peşinen yatırılmış olmalıdır.
• Parmak izi kartları okunaklı bir şekilde tanzim ve ibraz edilmelidir.
• (Sadece bürolar ve özel dedektifler için talep edilecek lisanslar için geçerli olmak üzere) Sigorta Genel Müdürlüğünden onaylı, 10,000 Amerikan Doları tutarında tanzim edilmiş bir lisans teminat (kefalet) senedi ibraz edilmelidir.
• Başvuru tarihini takip eden 90 gün içerisinde başvuru sahibinin yüzünü gösterir şekilde bir adet 1 inçe 1 1/2 inç ebatlarında renkli vesikalık fotoğrafı ibraz edilmelidir.

Açıklama: Nebraska Değişik Kanunu Maddeler 71-3205 ila 71-3207

5.Bölüm – ÖZEL DEDEKTİF ve ÖZEL DEDEKTİFLİK BÜROLARI LİSANSLANDIRMA KRİTERLERİ

1. Eyalet Genel Sekreterliğince onaylanmadan önce özel dedektiflik lisansı ya da özel dedektiflik bürosu lisansı almak üzere başvuruda bulunan tüm başvuru sahiplerinin istisnasız aşağıdaki şu kriterleri karşılaması ya da aşması esastır:

• Araştırıldığında bulunacak ya da istendiğinde sunulacak kayıt ve bilgilerle doğrulanabilir asgari 3000 saatlik araştırma ve soruşturma deneyimine sahip olmak;
• Lisans sınavının asgari yüzde 80’ini doğru cevaplayarak buna uygun not almış olmak;

1. İşbu bölüm 002 maddesinde güdülen amaçlarla, başvurunun bir özel dedektiflik bürosu lisansı için yapılmış olması halinde, bu kurumun başvuru dilekçesinde tayin edilen asgari bir elemanının bu bölüm 001 Maddesi hükmünde belirtilen kriterleri karşılayacaktır. Bu şekilde tayin edilen kişi, büro lisansı altında bizatihi işletmenin gündelik iş ve ilişkileri ile yürüttüğü soruşturmalardan toplu idari sorumluluk almış ve aynı lisans uyarınca faaliyet yürüten varsa herhangi sivil araştırmacıların iş ve faaliyetlerini takip edip denetliyor olmalıdır. Başvuru sahibi bir anonim şirket ise, tayin edilen vekil şirketin bir yetkilisi ya da yönetim kurulu üyesi, sınırlı sorumlu şirket ise tayin edilen vekil söz konusu şirketin bir ortağı ya da müdürü, adi ortaklık ya da diğer tipte bir ticari kuruluş olması halinde ise tayin edilen vekil bu kuruluşun bir ortağı ya da müdürü olmalıdır. Sayılan bu hallerin tümünde, herhangi bir işletme ya da şirket yetkilisi ya da idareci ortağınca büro lisansı verilmesinden önce bir suç geçmişi ve sabıka muayenesi için parmak izi kartlarını tamamlayıp ibraz etmesi esastır.
2. Bu esaslarda düzenlenen kriterlere ek olarak, Eyalet Sekreterinden onay alabilmek için, özel dedektiflik ya da özel dedektiflik bürosu lisansı almak üzere başvuruda bulunanların istisnasız tamamının Özel Dedektif Lisanslandırma Kanunu uyarınca lisans verilmesine ilişkin olarak düzenlenen kriterlerin tamamını eksiksiz karşılaması şarttır.
3. Lisans hamili Bir özel dedektiflik bürosunun personel ya da çalışanı sıfatıyla soruşturma ve araştırmalar yürüten şahıs ya da şahısların sivil araştırmacılık lisansına sahip olması şarttır.

Açıklama: Nebraska Değişik Kanunu Maddeler 71-3205 ila 71-3207

6.    Bölüm – SİVİL ARAŞTIRMACILIK LİSANSI

1. Eyalet Sekreterinden onay verilmeden önce tüm sivil araştırmacılık lisansı başvuru sahiplerinin aşağıdaki kriterleri karşılaması ya da aşması esastır:

• Lisans sınavının asgari yüzde 80’ini doğru cevaplayarak buna uygun not almış olmak
• Sivil araştırmacının bünyesinde istihdam edilmekle faaliyet göstereceği lisans hamili kurumca tanzim edilmiş mühürlü imzalı, kurumda kayıtlı her araştırmacının özel dedektiflik ve araştırma mesleğini gereği gibi ifa etmek için gereken her türlü bilgiye sahip olduğuna ilişkin taahhütname ibraz etmek

1. Bir sivil araştırmacılık lisansı, şu hallerde hükümsüz ve butlan olacaktır: büronun faaliyetlerinin son bulması; istihdam akdinin feshi ya da sona ermesi.
2. Tüm sivil araştırmacılar, Nebraska’da mukim, lisanslı bir özel dedektiflik bürosunca istihdam edilmelidir.
3. Bu esaslarda düzenlenen kriterlere ek olarak, Eyalet Sekreterinden onay alabilmek için, sivil araştırmacılık lisansı almak üzere başvuruda bulunanların istisnasız tamamının Özel Dedektif Lisanslandırma Kanunu uyarınca lisans verilmesine ilişkin olarak düzenlenen kriterlerin tamamını eksiksiz karşılaması şarttır.

Açıklama: Nebraska Değişik Kanunu Maddeler 71-3201 ve 71-3205

7.    Bölüm – LİSANS SINAVI

1. Lisans sınavı, başvuru sahibinin gizli hizmet ya da özel koruma ve kollama mesleğini ile iştigal edenlerde aranan ve mesleğin gerektirdiği ödev ve vazifelerin yerinde, tam ve eksiksiz yerine getirilmesi için ihtiyaç arz eden bilgi, birikim ve maharete sahip olup olmadığını tayine matuf soru ve suallerden oluşacaktır.

• Adayların, Nebraska Özel Dedektiflik Kanunu ile, herhangi bir sınırlama olmaksızın aşağıda sayılan hususlar dâhil, özel dedektiflik faaliyet ve mesleğini ilgilendiren ya da etkileyen Nebraska Eyalet Kanunları hakkındaki bilgi düzeyleri ölçülecektir:
• Nebraska Değişik Kanunu Maddeler 71-3201 ila 71-3213 Özel Dedektif Lisanslandırma Kanunu
• Lisans Almak için karşılanması gereken temel kriterler 1.01c. Borç Tahsilâtına ilişkin kısıtlamalar 1.01d Teminat (kefalet) senedi kriterleri
• Lisanslı dedektif olabilmek için gerekli asgari fiili mesleki hizmet ve deneyim saati
• Özel Dedektiflik Lisansı başvurusunun diskalifiye edilme şartları 1.01g Tüm lisans hamillerinin lisanslarının son geçerlilik tarihi
• Sivil araştırmacıların görev ve vazifeleri ile ilgili sınırlamalar
• Özel dedektiflik hizmetleri reklâm ilan şartları 1.01j Lisans yenileme kriterleri
• Elektronik muhabere sistemlerine tel hatlarından girerek dinleme
• Özel mülklere giriş ve buralardan geçiş usul ve esasları 1.01m Gizli silah taşıma usul ve esasları
• Nebraska özel dedektif lisanslandırma esas ve yönetmelikleri hükümler

1. Lisans sınavı Eyalet Sekreterince uygun görülecek yer ve zamanlarda fakat her halükarda başvuru sahibinin sınava giriş talep ve dilekçesinin ele geçtiği tarihi izleyen azami 30 gün zarfında verilecektir. Sınavda başarılı olamayan adayların sınava tekrar girebilmesi için sınav tarihinden itibaren asgari 21 gün beklemesi gereklidir. Üst üste üç denemenin ardından sınavda başarılı olamayan adaylar Nebraska Eyaleti sınırları dâhilinde özel dedektiflik ve araştırma lisansı almak konusunda yetersiz değerlendirilmekle bir daha sınava alınmaz.